نگارخانه میراث ماندگار؛ روایت هویت و تاریخ دانشگاه خوارزمی در آیینه اسناد
هر دانشگاهی، فراتر از یک نهاد آموزشی، موجودی زنده و پویاست که هویت و تاریخ خود را در لایههای مختلفی از اسناد، تصاویر، احکام و گزارشها به یادگار میگذارد. این میراث مکتوب، نه صرفاً کاغذهایی کهنه و مُهر خورده، که «حافظه سازمانی» و «سرمایه نمادین» دانشگاه را تشکیل میدهد. در غیاب این حافظه، هر نهادی به انبوهی از اقدامات روزمره و بیروایت تبدیل میشود که ریشههای خود را گم کرده و مسیر آینده را بدون چراغ گذشته طی میکند. کتابخانه، موزه و مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی، بر آن است تا با راهاندازی «نگارخانههای میراث ماندگار»، این حافظه ارزشمند را از انزوا خارج کند و آن را در معرض دید پژوهشگران، استادان، دانشجویان و عموم علاقهمندان به تاریخ علم و آموزش در ایران قرار دهد. این نگارخانهها با تکیه بر اسناد اصیل آرشیوی، روایتی مستند از یک نهادِ معلمساز ارائه میدهند که ریشههای آن به نخستین روزهای تأسیس دارالمعلمین مرکزی بازمیگردد. هدف و رسالت این مجموعه نمایشگاهی، با سه هدف کلیدی طراحی و اجرا شده است: ۱. بازخوانی هویت تاریخی دانشگاه دانشگاه خوارزمی، وارثِ نخستین نهاد رسمی تربیت معلم در ایران است. اسناد موجود در این مرکز، که دربرگیرنده ۸۱۲ سند تاریخی از نخستین سالهای تأسیس تا دوران معاصر است، گواهی بر این هویتِ ریشهدار هستند. از اساسنامه دارالمعلمین و سوگندنامه معلم گرفته تا احکام استخدام چهرههای ماندگاری چون عباس اقبال آشتیانی، بدیعالزمان فروزانفر، محمود حسابی و پروین اعتصامی، همگی روایتگر سهم این نهاد در ساختن ایران مدرن از رهگذر تربیت معلم هستند. این نگارخانهها میکوشند تا این میراث گرانسنگ را به نسل امروز و فردا بشناسانند. ۲. مستندسازی و معرفی سرمایههای علمی دانشگاه اسناد موجود در آرشیو دانشگاه، فراتر از مدارک اداری، سرمایههای علمی ملموسی را نیز دربرمیگیرند. از فرصتهای مطالعاتی استادان در دانشگاههای مطرح جهان و گزارشهای سفرهای علمی آنان گرفته تا قراردادهای پژوهشی و تفاهمنامههای همکاری با مراکز علمی بینالمللی، همگی گواهی میدهند بر این حقیقت که دانشگاه خوارزمی، در طول هشت دهه، بخشی از یک شبکه علمی جهانی بوده است. این نگارخانهها با به نمایش گذاشتن این اسناد، تصویری از پویایی علمی دانشگاه ارائه میدهند. ۳. ترویج فرهنگ آرشیوی و سندپژوهی اسناد، بیآنکه خوانده و کاویده شوند، به میراثی خاموش بدل میشوند. یکی از رسالتهای اصلی مرکز اسناد، ترویج فرهنگ «سندپژوهی» و «تاریخنگاری مستند» در میان استادان، دانشجویان و پژوهشگران است. نگارخانههای «میراث ماندگار»، بستری فراهم میآورند تا پژوهشگران و دانشجویان بتوانند برای نخستین بار، اسناد دست اول را از نزدیک ببینند، با کاربرد روشهای آرشیوی آشنا شوند و از ظرفیتهای نهفته در این گنجینه برای پایاننامهها، رسالهها و مقالات علمی خود بهره بگیرند. این نمایشگاهها، درهای بسته آرشیو را به روی جامعه دانشگاهی میگشایند. دعوت به همکاری مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی، این گنجینه را نه از آنِ خود، که از آنِ تمامی دلبستگانِ تاریخ و علم میداند. از تمامی استادان، پژوهشگران و دانشجویان گرانقدر دعوت میشود تا با بازدید از این نگارخانهها و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و پژوهشی آن، در شناسایی، معرفی و پاسداشت این میراث ماندگار سهیم باشند. بازخوردها، پیشنهادها و همکاریهای علمی شما، چراغ راهی است برای غنیتر شدن این مسیر.
نشانی مطلب در وبگاه موزه و مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی: http://khu.ac.ir/find-127.30297.77502.fa.html برگشت به اصل مطلب